środa, 04 listopad 2015 13:39

Historia diecezji łomżyńskiej. Cz. 3

Napisał
W ostatniej części historii diecezji łomżyńskiej, którą przybliżamy w związku z tegorocznym jubileuszem dziewięćdziesięciolecia jej powstania, pochylimy się nad pasterzami naszej wspólnoty. Biskupstwo bowiem to służba streszczająca się w zadaniu udostępniania zbawczej tajemnicy Chrystusa, zamkniętej w ekonomii sakramentalnej i depozycie objawionej prawdy.

Romuald Jałbrzykowski

Pierwszym biskupem diecezji łomżyńskiej był Romuald Jałbrzykowski. Urodził się 7 lutego 1876 r. we wsi Łętowo-Dąb w parafii Kołaki. Pochodził z rodu wywodzącego się ze szlachty mazowieckiej. Dzieciństwo spędził w rodzinnym majątku, uczęszczając trzy lata do miejscowej szkoły elementarnej. Następnie uczył się w Klasycznym Gimnazjum Męskim w Łomży. W 1893 r. wstąpił do Seminarium Duchownego w Łomży. W roku 1898 przyjął święcenia subdiakonatu i diakonatu. Jako diakon został skierowany do Akademii Duchownej w Petersburgu, gdzie na własny koszt rozpoczął studia. W 1901 r. przyjął święcenia kapłańskie. Rok później ukończył studia w Petersburgu i opuścił miasto. Po powrocie przez kilka miesięcy pełnił funkcję kapelana biskupa, a następnie został profesorem w Seminarium Duchownym w Sejnach. W roku 1908 został wicerektorem i prokuratorem seminarium, a w roku 1910 kanonikiem katedralnym w Sejnach. W czasie I wojny światowej działał bardzo aktywnie na różnych polach. Po jej zakończeniu został proboszczem w Radziłowie. Jeszcze w 1917 r. przedstawiono kandydaturę Jałbrzykowskiego do godności biskupiej. Benedykt XV mianował go biskupem pomocniczym diecezji sejneńskiej. Zarządzał z Łomży jej częścią, która została w granicach Polski. Wsławił się postawą w czasie wojny z bolszewikami. Został następnie pierwszym rektorem Seminarium Duchownego w Łomży. 28 października 1925 r. Pius XI erygował diecezję łomżyńską. Pierwszym ordynariuszem został oczywiście bp Romuald Jałbrzykowski. Stały przed nim nowe zadania, a także stworzenie całego systemu zarządzania. Konstytuowano kapitułę łomżyńską, utworzono kurię biskupią. Prace Jałbrzykowskiego przerwało jego mianowanie na arcybiskupa metropolii wileńskiej. Biskup Romuald Jałbrzykowski zmarł w 1955 r.

Stanisław Kostka Łukomski

Drugim ordynariuszem diecezji łomżyńskiej został Stanisław Kostka Łukomski. Urodził się 21 października 1874 r. w Borku, w Wielkopolsce. Maturę zdał w 1894 r., a następnie rozpoczął studia teologiczne w Seminarium Duchownym w Poznaniu. Święcenia kapłańskie otrzymał w roku 1898 i został kapelanem, sekretarzem i powiernikiem abp Stablewskiego. Po jego śmierci objął probostwo w Koźminie. W 1916 r. został kanonikiem metropolitalnym w Poznaniu. Objął stanowisko proboszcza kościoła archikatedralnego oraz spowiednika sióstr elżbietanek. Prawdopodobnie w związku z przewrotem majowym został mianowany biskupem diecezji łomżyńskiej. Ingres odbył się 5 października 1926 r. Do wybuchu II wojny światowej był też sekretarzem Episkopatu Polski. Po zbombardowaniu Łomży w czasie wojny obronnej 1939 r. opuścił miasto. Udał się kolejno do Kulesz Kościelnych, Pińska, Nowogródka i Wilna. Pod koniec miesiąca powrócił jednak na teren diecezji, najpierw do Tykocina, a następnie ponownie do Kulesz Kościelnych, gdzie przebywał do lipca 1941 r. Po powrocie do Łomży uratował katedrę i budynki kościelne przed zniszczeniem. Musiał ponownie opuścić miasto. Udał się do Zambrowa, a stamtąd do Rosochatego, gdzie przebywał do lutego 1945 r. Wrócił do Łomży i funkcję ordynariusz pełnił do roku 1947, kiedy to zmarł dwa dni po wypadku samochodowym, który budzi kontrowersje do dziś.

Czesław Adam Falkowski

W związku z tragiczną śmiercią ordynariusza, diecezja łomżyńska przez półtora roku pozostawała bez pasterza. Ostatecznie został nim wyświęcony przez abp. Romualda Jałbrzykowskiego, bp Czesław Falkowski. Urodził on się w 1887 r. w Warszawie. W 1891 r. w Petersburgu otrzymał święcenia kapłańskie. W latach 1910-1915 studiował w Szwajcarii. Następnie powrócił do Petersburga, gdzie był profesorem Akademii Duchownej. Po zmianach w Rosji powrócił do kraju i objął katedrę na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Pierwsze lata w niepodległej Polsce spędził jako kapelan w wojsku. Został też profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, piastując tam w latach 1928-1939 funkcję rektora. W czasie II wojny światowej wykładał w Wyższym Seminarium Duchownym w Wilnie. Po wojnie został rektorem WSD w Białymstoku. Władza komunistyczna widziała w nim groźnego przeciwnika. Już w czasie ingresu do katedry w Łomży zorganizowała konkurencyjną imprezę sportową, aby odciągnąć miejscową ludność. Lata pełnienia funkcji biskupa łomżyńskiego to poszukiwanie różnych dróg ominięcia zakazów i ograniczeń, które miały na celu zmniejszenie oddziaływania Kościoła katolickiego na społeczeństwo oraz zmniejszenie szkód wyrządzonych w jego szeregach przez UB i PZPR. Biskup Czesław Falkowski zmarł 25 lipca 1969 r.

Mikołaj Sasinowski

Mikołaj Sasinowski urodził się 16 października 1909 r. we wsi Mieczki w parafii Puchały. Znał więc doskonale diecezję i jej problemy. Szkołę powszechną ukończył w Zambrowie. Nauki gimnazjalne pobierał również w Zambrowie, ale też i w Łomży. Był kandydatem do zakonu oo. kapucynów. W 1930 r. zdał egzamin dojrzałości i rozpoczął służbę wojskową. Następnie wstąpił do Seminarium Duchownego w Łomży, gdzie w roku 1936 przyjął święcenia kapłańskie. Przez kilka miesięcy pracował duszpastersko w Suwałkach. Po tym okresie rozpoczął studia prawa kanonicznego w Warszawie. Wojna zastała go we Francji. Włączył się do służby duszpasterskiej w lotnictwie polskim. Był kapelanem Dywizjonów Bombowych oraz prefektem w Lotniczym Gimnazjum Technicznym. Po wojnie powrócił do kraju. Rozpoczął pracę prefekta szkół średnich w Ostrołęce. Wrócił też na studia w stolicy, po których został doktorem prawa kanonicznego. W Łomży pełnił różne funkcje w Wyższym Seminarium Duchownym, aż do momentu powołania go na ordynariusza diecezji łomżyńskiej w roku 1970. Święceń biskupich udzielił mu m.in. prymas Stefan Wyszyński. Oprócz posługi ordynariusza diecezji łomżyńskiej pełnił też funkcję przewodniczącego Komisji Episkopatu do spraw Duszpasterstwa Kobiet, był członkiem Komisji Episkopatu do spraw Duszpasterstwa Ogólnego, członkiem Komisji do spraw Trzeźwości oraz duszpasterzem kombatantów. Zmarł w 1982 r.

Juliusz Paetz

Po raz drugi diecezja łomżyńska doczekała się ordynariusza wywodzącego się z Wielkopolski. Juliusz Paetz urodził się 2 lutego 1935 r. w Poznaniu. Święcenia kapłańskie otrzymał w roku 1959. Początkowo pracował jako wikariusz w Ostrowie Wielkopolskim. Następnie rozpoczął studia teologiczne w Lublinie, które kontynuował w Rzymie. W 1976 r. został mianowany prałatem Antykamery Papieskiej. W 1982 r. został ordynariuszem diecezji łomżyńskiej. Ingres odbył się w roku 1983. W roku 1996 został arcybiskupem poznańskim.
Stanisław Stefanek
Obecny biskup senior urodził się 7 maja 1936 r. w Majdanie Sobieszczańskim w województwie lubelskim. Po ukończeniu szkoły podstawowej wstąpił do Niższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej w Ziębicach koło Wrocławia. Studia na Wyższym Seminarium Duchownym odbywał w Poznaniu. Święcenia kapłańskie przyjął z rąk abp. Antoniego Baraniaka w roku 1959. Następnie 28 czerwca 1980 r. został mianowany biskupem tytularnym Forlimpopoli i ustanowiony biskupem pomocniczym w Szczecinie. Od 1993 r. był dyrektorem Instytutu Studiów nad Rodziną Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Ordynariuszem diecezji łomżyńskiej został 26 października 1996 r. Uroczysty ingres odbył się 17 listopada tegoż roku. Biskup Stanisław Stefanek pełnił też liczne funkcje w Episkopacie Polski. Dnia 11 listopada 2011 r. zakończył posługę pasterską jako biskup diecezjalny w Łomży i przeszedł na emeryturę jako biskup senior.

Janusz Stepnowski

11 listopada 2011 r. kolejnym biskupem łomżyńskim mianowany został Janusz Stepnowski. Uroczysty ingres miał miejsce 18 grudnia tegoż roku. Nasz obecny pasterz urodził się 11 lipca 1958 r. w Ostrołęce. Studia filozoficzno-teologiczne ukończył w Wyższym Seminarium Duchownym w Łomży w roku 1985. Święcenia kapłańskie otrzymał dnia 1 czerwca z rąk bp. Juliusza Paetza. Następnie został skierowany na studia specjalistyczne do Hiszpanii, gdzie zdobył tytuł doktora prawa kanonicznego. Od 1989 r., aż do nominacji na ordynariusza diecezji łomżyńskiej, pracował w Watykanie.

Bibliografia:
Biskupi Diecezji Łomżyńskiej, pod red. Tadeusza Kowalewskiego i ks. Józefa Łupińskiego, Łomża 2005;
Ks. Witold Jemielity, Diecezja Łomżyńska. Zagadnienia wybrane (1925-2011), Łomża 2012 http://diecezja.lomza.pl/.
Czytany 1518 razy

Dane kontaktowe

Kuria Diecezjalna w Łomży
ul. Sadowa 3
18-400 Łomża

tel: 86 473 46 11
fax 86 473 46 31

kuria@diecezja.lomza.pl

 

 

Projekt i wykonanie

spesmedia.png