Program duszpasterski Kościoła katolickiego w Polsce 2026/2027: „Parafia wspólnotą misyjną”

Proponowany program duszpasterski na ten rok składa się z sześciu zeszytów. Do tej pory  było ich pięć: teologicznopastoralny, homiletyczny, katechetyczny, liturgiczny i maryjny. W tym roku doszedł nowy zeszyt- statystyczny, przygotowany we współpracy z Instytutem Statystyki Kościoła Katolickiego w Polsce SAC. Zawiera on nowatorską reinterpretację danych dotyczących praktyk religijnych w Polsce pozyskanych w wyniku badań prowadzonych przez ten instytut (ISKK) już od kilkudziesięciu lat.

Program, który zaczniemy realizować od I Niedzieli Adwentu, dotyczy szeroko pojętej odnowy parafii. Temat ten jest przedmiotem prac Komisji ds. Duszpasterstwa już od kilku lat a 404 Zebranie Plenarne KEP zajęło się nim w Warszawie w dniach 10-12 marca 2026 r. Ma on za cel główny przywrócenie Kościołowi wspólnotowego funkcjonowania, tzn. współuczestnictwo wszystkich wiernych w życiu Kościoła i ich zaangażowanie, każdego na swój sposób, w podstawowe działanie Kościoła, którym jest misyjność, tzn. ewangelizacja. Ta odnowa i zmiana mentalności ma dokonywać się przede wszystkim w parafii, która, podobnie jak chrześcijańska rodzina, jest rzeczywistością eklezjalną, której nie da się niczym zastąpić. Trzeba jednak mieć właściwe rozumienie parafii, która nie powinna być jedynie jednostką administracyjną Kościoła, instytucją świadczącą usługi religijne, w której ksiądz jest tylko urzędnikiem.

Chodzi o pogłębienie wizji parafii jaką zaproponowali Ojcowie Soboru Watykańskiego II. Właściwie przywrócili oni głębsze widzenie parafii polegające na jej wspólnotowości. Parafia stanowi uobecnienie Kościoła na danym miejscu; jest ona wspólnotą wierzących zamieszkujących dane terytorium i pozostających pod opieką i przewodnictwem prezbitera, któremu biskup zlecił opiekę nad tą cząstką ludu Bożego. Jest to lokalna wspólnota ludu Bożego zespolona wertykalnie i horyzontalnie z Chrystusem w sferze wiary, kultu i miłości braterskiej. Nie wszyscy jednak to sobie uświadamiają dlatego trzeba przypominać słowa św. Jana Pawła II, który w Chistifideles laici pisał m.in. „Wszyscy powinniśmy odkryć, poprzez wiarę prawdziwe oblicze parafii, czyli samą tajemnicę Kościoła, który właśnie w niej istnieje i działa” (N. 26). Chodzi o to, jak wspomniano, by zobaczyć oczyma wiary, że parafia, że parafia nie jest tylko strukturą, terytorium, budynkiem, lecz wspólnotą wiernych, rodziną dzieci Bożych w danym miejscu. Dlatego też u podstaw niniejszego programu 2026/2027 „Parafia wspólnotą misyjną” jest wola przybliżenia i recepcji nauczania Kościoła na temat parafii jako wspólnoty, aby było w niej więcej angażowania się, zarówno duszpasterzy, jak i wiernych w jej właśnie wspólnotowe funkcjonowanie. Trzeba bowiem, aby każda wspólnota parafialna była rzeczywiście wspólnotą uświęcenia, braterstwa, otwartą i służebną, misyjnie zaangażowaną.

Proponowane materiały zostały tak pomyślane, aby były solidną pomocą na drodze ożywiania wspólnotowego życia parafii. W zeszycie teologicznopastoralnym mamy część teoretyczną i bardziej praktyczną. W części teoretycznej są omówione: teologiczne rozumienie parafii w nauczaniu Kościoła ze wskazaniami wyzwań ku odnowie, szczególna rola i odpowiedzialność duszpasterzy, właściwe rozumienie i odbudowa katechezy parafialnej a także zanurzenie parafii w Bożym miłosierdziu. W części praktycznej są zaprezentowane konkretne dzieła, które są warte podjęcia w celu odnowy parafii. Pozostałe zeszyty zostały tak pomyślane, aby być pomocą w realizacji zamysłu i treści tego programu. I tak: zeszyt katechetyczny w odnowionej formie zawiera konspekty katechez przygotowane przez Zespół Roboczy KEP ds. Katechezy Parafialnej. Są tutaj zawarte scenariusze adresowane do członków Parafialnych Rad Duszpasterskich, dla małżonków, dla narzeczonych, rodziców dzieci pierwszokomunijnych, dla rodziców kandydatów do sakramentu bierzmowania, rodziców dziecka i rodziców chrzestnych, dla dzieci pierwszokomunijnych oraz dla młodzieży przygotowującej się do sakramentu bierzmowania. Czyli mamy tutaj gotowy materiał na spotkania.

Jeżeli chodzi o zeszyt liturgiczny to znajdziemy w nim scenariusze nabożeństw związanych z rokiem liturgicznym, nowenną przed Jubileuszem 2033 r., kultem Bożego Miłosierdzia, Rokiem Świętego Franciszka.

Natomiast zeszyty maryjny i homiletyczny, podobnie jak w latach ubiegłych zawierają kolejno przykładowe konferencje o tematyce maryjnej oraz sugestie do niedzielnych i świątecznych homilii. Ponadto będą też przesłane w formie elektronicznej materiały dla rodzin. Jak widzimy proponowany program zawiera wiele cennych pomocy zarówno do pogłębienia teologicznego pojęcia parafii, do katechezy przy różnych okazjach, do nabożeństw i konferencji maryjnych.

Wikariusz Biskupi

ds. Duszpasterstwa Ogólnego

Łomża, dnia 14 października 2026 r.

N. 825/2026