Biskupi polscy, kontynuując długą tradycję wzajemnej współpracy, trwającej od początku dziejów Kościoła w Polsce, szczególnie widocznej po roku 1416, gdy gromadzili się wokół arcybiskupów gnieźnieńskich, Prymasów Polski, tworzą Konferencję Episkopatu Polski.
W Polsce zebrania biskupów zaczęły się odbywać regularnie po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Uroczyste spotkanie biskupów polskich w Gnieźnie w 1919 roku jest uważane za I Konferencję Episkopatu Polski. Nie można nie wspomnieć, że zebrania biskupów polskich odbywały się dużo wcześniej jeszcze przed rozbiorami. W okresie rozbiorów zebrania takie odbywały się zarówno w poszczególnych zaborach, jak i wspólnie z całego terytorium Polski. Służyło to jednoczeniu się narodu polskiego.
Tożsamość KEP
Konferencja Episkopatu Polski jest stałą instytucją, utworzoną przez Stolicę Apostolską, którą stanowią biskupi kanonicznie związani z terenem Rzeczypospolitej Polskiej, pozostający w jedności z Biskupem Rzymskim i pod jego autorytetem wypełniający wspólnie pasterskie zadania wśród wiernych swojego terytorium dla pomnażania dobra przez posługę Kościoła, zwłaszcza przez formy apostolatu odpowiednio dostosowane do okoliczności czasu i miejsca, zgodnie z zasadami prawa powszechnego oraz normami Statutu KEP.
Do Konferencji należą: Prymas Polski, zachowujący honorowe pierwszeństwo wśród biskupów polskich; arcybiskupi i biskupi diecezjalni oraz ci, którzy są z nimi prawnie zrównani; biskup polowy; biskupi obrządku bizantyjsko-ukraińskiego; biskupi koadiutorzy; biskupi pomocniczy; biskupi tytularni pełniący w ramach Konferencji szczególne zadania, zlecone im przez Stolicę Apostolską lub Konferencję Episkopatu.
Konferencja Episkopatu Polski jest narzędziem współpracy między biskupami polskimi i wyraża ich jedność z Biskupem Rzymu oraz umacnia ich kościelną wspólnotę. Podkreśla ona także wspólną działalność dla dobra Kościoła powszechnego i Kościołów partykularnych: „Mocą tej komunii biskupi są złączeni z Biskupem Rzymskim i ze sobą węzłem jedności wiary, miłości i pokoju celem wspólnego rozstrzygania ważniejszych spraw, działając w duchu kolegialnym, zgodnie z natura episkopatu dla dobra Kościoła powszechnego i partykularnego” (Statut KEP)
Struktura pracy KEP
Strukturę pracy KEP tworzą: zebrania plenarne, rada biskupów diecezjalnych, przewodniczący konferencji i jego zastępca, prezydium konferencji, rada stała, sekretarz generalny i stałe komisje episkopatu. Zwyczajna praca Konferencji dokonuje się podczas zebrań plenarnych, w których mają prawo i obowiązek brać udział wszyscy jej członkowie. Zebrania zwołuje przewodniczący Konferencji.
Zebrania plenarne Konferencji Episkopatu Polski dzielą się na dwa podstawowe rodzaje:
Zwyczajne zebrania plenarne – odbywają się standardowo dwa w roku. Trwają zazwyczaj 2–3 dni i gromadzą cały polski episkopat. Często organizowane są w różnych polskich diecezjach z okazji ważnych rocznic lub wydarzeń religijnych. Tak będzie w dniach 8-10 czerwca 2026 roku w Łomży, gdzie motywem przewodnim dla obrad w naszym mieście jest stulecie istnienia diecezji łomżyńskiej.
Nadzwyczajne zebrania plenarne – są zwoływane na wniosek Prezydium KEP w sytuacjach wyjątkowych, wymagających pilnego podjęcia decyzji lub zajęcia natychmiastowego stanowiska przez wszystkich biskupów.
Oprócz pełnych zebrań plenarnych, w ramach struktur KEP odbywają się również zawężone posiedzenia organów wykonawczych: Rady Stałej oraz Rady Biskupów Diecezjalnych.
foto: episkopat.pl
Opracowano na podstawie:
Statut Konferencji Episkopatu Polski
ks. Jan Dyduch, Kształt prawny Konferencji Episkopatu Polski, „Prawo Kanoniczne” 56(2013)2, s. 3-15